|
|
پەرتوكا : چیروكێن رەوشتی
بەرهەڤكرن : عابد جمیل
ژمارا دانەیا : 500
ژمارا سپاردنێ :
چاپخانا : كوردستان – زاخو
بەرگ :
چاپا ئێكێ
ناڤەروك :
1- عومەرێ كوردێ خەتابی و گوهداریا وی بو قورئانا پیروز ...........7
2- ترسا ژ خودێ ..........................................................7
3- ژڤانیا خودێ .......................................................... 8
4- زەلامەك چ جاران نڤێژ ژێ نە چوو بیت ............................ 9
5- دلوڤانیا من لبەراهیا كەربا من دهێت ............................... 10
6- قورتالبوونا مللەتێ یونس پێغەمبەرێ سلاڤێت خودێ لێ بن......... 11
7- خوشكاندنەكا بێ دوماهیك ........................................ 12
8- روناهیێن ئەسمانی ................................................... 14
9- گرنگیا سلاڤێ..................................................... 15
10- شیرەتا پێغەمبەرێ خودێ .......................................... 16
11 - رێگرێ دلوڤانیێ .................................................. 17
11- ئەگەر خودێ بەنیەكێ خوە خوەش بڤێت ......................... 18
12- زەلامێ خودێ و پێغەمبەری و حەز ژێكری .......................... 19
13- زەلام و عەور ....................................................... 20
14- گرنگیا دوعا و سلاڤان لسەر پێغەمبەرێ خوشتڤی سلاڤ لێ بن... 21
15- دەرمانێ سەیرو عنتیكە ............................................ 22
16- مروڤێ ل توبێ دگەریا ............................................ 23
17- كی دێ زیدەكت لسەر دەهەمەكی را ؟ ............................. 24
18- یارەبی تو من دگەل خودانێ ناڤ چاڤ گرتی دانی ............... 25
19- بوریم ل بەنیێ خوە ................................................ 27
20- خودانێ بەلگەنامێ .............................................. 27
21- زەلامەك ژ خەلكێ بەهشتێ ...................................... 29
22- جیرانێ شێخ عیمرانی ............................................ 30
23- خێرا سەرەدانا هەڤالەكی ......................................... 31
24- ئەز حەز ژ تە دكەم ژبو خودێ ..................................... 32
25- بازرگانیا سەركەفتی ............................................. 33
26- هەردووك هەڤال ................................................. 35
27- داخواز ژ من كری یە یێ ژتە بخێرتر............................. 36
28- زوهدا كورێ هارون رەشیدی ....................................... 38
29- مافێ جیرانیێ : ( دراوسێیاتیێ) .................................. 39
30 - دلوڤانی برن ...................................................... 40
1- عومەرێ كوردێ خەتابی و گوهداریا وی بو قورئانا پیروز :
د شەڤەكێدا میرێ باوەر داران عومەرێ كورێ خەتابی ژ مال دەركەفت , تا كو
چەندەكێ ژ نێزیك ئاگەهداریا حالێ خەلكێ باژێری بیت , و بزانیت خەلك د چ خوشی
و نەخوشیاندا دژین , میرێ باوەرداران دبەر مالا موسلمانەكی را بوری , دیت یێ
نڤێژێ دكت , عومەرێ كورێ خەتابی راوەستیا و گوهداریا خواندنا قورئانا پیروز
دكر ل سەر وی كەسێ نڤێژ دكر , وی زەلامی سورەتا (الگور ) و ژ ئایەتا (والگور )
دەست پێكر تا گەهشتی ئایەتا : أنَّ عَژاب رَبِكَ رَبِكَ ڵواقِع لڤێرێ میرێ
باوەرداران عومەرێ كورێ خەتابی ژ دەوارا خوە هات خوارێ بو دەمەكێ درێژ لبەر
دیواری راوەستییا و باش هزر دوان ئایەتاندا كر و پاش زڤری مالێ , بو ماوێ
هەیڤەكێ خەلكێ باژێری سەرەدانا عومەرێ كورێ خەتابی كرن خەلكێ نەدزانین
ئەگەرێ نەخوشیا وی ژ چی یە , چ ئەگەر نەبوو پێ نەخوش بیت بتنێ ترسا ژ خودێ
پێڤەتر نەبیت .
2- ترسا ژ خودێ :
دوەخت سال و زەمانەكێ كەڤندا مروڤەك هەبوو خودێ گەلەك سەرو مال و زاروك
دابوونێ , روژ و سال بورین ڤی مروڤی هەست ب كێم بوونا ژیێ خوە كر , لڤێرێ
زارویێن خوە هەمی پێكڤە كومكرن و گوتە وان : ئەز ژ كیش رەنگێن بابان بووم بو
هەوە ؟! هەمیان بەرسڤ داو گوتن تو باشترین بابی بوومە !! ڤی زەلامی بدلەكێ پر
خەم گوتەوان: گەلی زارویێت من ئەز هەست پێ دكەم من چ كارێت باش بوو هەوە
نەكرینە داكو پێ بچمە بەهشتێ ؟لێ كورێت من ئەگەر ئەز مرم هوین دێ كەلواشێ
من سوژن هەتا ژ سوتنێ بمە رەژیەكا پرت پرت و ل روژەكا هرو با من بدنە بەر بایی
تاكو ئەز پرت و بەلاڤە ببم ل جیهانێ , ژ بەركو ئەز گەلەك ژ خودێ د ترسم ,
چونكی من گەلەك گونەه یێت كرین , دێ ژبەر ڤان كارێت كرێت خودێ من ب نەباشترین
سزا سزا ددەت ل روژا قیامەتێ , پشتی ئەو زەلامە مری , یا كو بابێ وان داخواز
ژ زارویێت خوە كرین زارویێن ئەو داخازە بجه ئینان , ل ڤێرێ خودێ ئەمرێ
فریشتا كر كەلەخێ وی كوم بكت و ل حوزیر و دیوانا خوە ئاما دە بكت , مەلا ئیكەتان
ئێكسەر ئەڤ فەرمانە بجه ئینان و ئەڤ زەلامە ل دەڤ خودێ ئامادەكرن و خودێ پرسیار
ژێكر و گوتێ : ئەی عەبدێ من ژ بەر چی تە ئەڤ كارە كر ؟ زەلامی بەرسڤ دا و گوت
ژبەر ترسا تە ، ژبەر ترسا خودێ ئەڤ كارە هاتە كرن و خودایێ میهربان رەحما خوە
پێبر و گوننەهێت وی هەمی ژێبرن و برە د بەهشتێ دا .
3- ژڤانیا خودێ :
لدەمێ ئیمامێ ژ خودێ ترس ((عبدالله كورێ موبارەكی )) هەست پێ كر كو چ ژ
ژیێ وی نەمایە و دێ ژ ڤێ دونیایێ باركت گازی خزمەتكارێ خوە كر ناڤێ وی (
نەسر ) بوو , گوتێ : ئەی خزمەتكارێ من سەرێ من دانە سەر ئاخێ!! خزمەتكارێ
وی گەلەك كرە گری , ئیمامی گوتی چ وە ل تەكریە تو ب بڤی رەنگی بكی یە گری ؟ !خزمەتكارێ
وی بدلەكێ پر خەم و كوڤان گوتێ : من هزر د وان خوشیێن تو تێدا بوری د كرن , و
ها نوكە تو یێ دمری , و ژ دونیایێ وەكی رێڤنگ و هەژارەكی بار دكی !! لڤێرێ
ئیمامی بدلەكێ پر خوەش و بهێن فرەه و ب كەیف گوتە خزمەتكارێ خوە : ب خەم
نەكەڤە , چونكی من داخواز ژ خودێ كر بوو ئەز وەكی هەژارەكی بمرم لدونیایێ ,
لێ ل روژا قیامەتێ و ئاخرەتێ خوشیێ و دەولەمەندیێ بكتە رزقێ من , پشتی چ
نەمایی داكو ئیمام چ تە بەر دلوڤانیا خودێ گوتە خزمەتكارێ خوە ڤان پەیڤان لسەر
من بخوینە (( لا اله الا الله , محمد رسول الله )) تا كو پشتی ڤان پەیڤان چ
پەیڤێن دویتر ئەز گوه لێ نەبم و پاشی بمرم , پشتی هنگێ ئیمامێ خودێ ژی رازی
چاڤێت خوە ڤەكرن و ب جوانترین گرنژین ئەڤ پەیڤە ژ دەڤی وی دەركەفتن ئەوژی
پەیڤێت خودێ : (( لمپل هژا فلیعمل العاملون )) و چوو بەر دلوڤانیا خودێ .
4- زەلامەك چ جاران نڤێژ ژێ نە چوو بیت :
زەلامەكێ ژ ئەنساریا ل دوماهیكا باژێرێ مەدینێ و دویر ژ مزگەفتا پێغەمبەرێ
خودێ (سلاڤ لێ بن ) دژییا , ئەڤ زەلامە لسەر ڤێ دویراتیێ را چ جاران نڤێژ
ژێ نە دچوو ب كوم و لدویڤ پێغەمبەرێ خودێ , هندەك ژ هەڤالێن پێغەمبەری ژ دل
پێڤەمان گوتنە ڤی زەلامێ نڤێژكەر (بابێ كەعبی ) رێكا تە گەلەك دویرە بوچی تو
بوو خوە كەرەكی ناكری, و داكو ژ نەخوشیێن توزا بیابانێ و زیندە وەرێن عەردی بهێ
یە پاراستن , ڤی زەلامی گوتەوان ڤێ ئاخاڤتنێ گەلەك گرانیەك ئێخستە سەر دەروونێ
من و گەلەك تورە بوو و چوو دەف پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) و پێغەمبەرێ
خودێ ئاگەهداركر ژ وان ئاخفتنێن سحابیان گوتنێ لڤێرێ پێغەمبەر ێ خودێ گازی
وان سحابیان كر و گوتە وان ژ بەر چی وە ئەڤ ئاخفتنە گوتنە ڤی زەلامی ؟ ڤان
سحابیان گوتن دلێ مە گەلەك دما پێڤە لەورا مە دڤیا هاریكاریا وی بكن . وی كەسی
گوتە پێغەمبەرێ خودێ یا پێغەمبەرێ خودێ من دڤێت ژ خودایێ میهرەبان خێرا
هاتن و چوونا من ژ مالێ بو مزگەفتێ پێنج جاران ب پییان د هەر روژەكێ دا بنڤیست
, پێغەمبەرێ خودێ گوتە وی زەلامی َ نڤێژ كەر : (( قد جمع الله لك ژلك كله ))
, خودێ هەمی خێر دڤێ چەندێدا بۆتە كومكرن .
5- دلوڤانیا من لبەراهیا كەربا من دهێت :
روژەكێ هندەك ژ دەستەسەر كریێن شەری ئینان دەف پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن و
د ناڤدا ژنەك هەبوو لدەمێ وێ ژنێ زارویەك دیت یێت كتە گری , ئیكسەر بو لایێ
وی زارویی ڤە چوو و ب رەنگەكێ ب لەز و ب دلوڤانی ڤە ئەو زارویە دەینا بەر
سینگێ خوە و ب شیر و دلوڤانیا خوە ئەو زارویە تێر كر و بێدەنگ كر , هەر چەندە
ئەو زارویە نە ژ زارویێن وێ بوو , و نەدنیاسی ژی , لێ لدەمێ پێغەمبەر ێ خودێ
ئەڤ رەفتارە ژڤێ ژنێ دیتی و هەلویستێ وێ یێ مەزن بەرامبەر ی وی زارویێ ب
دلوڤانی گوتە سحابیێن خوە : ( هوین هزر دكن كو ئەڤ ژنە دێ زارویێ خوە هاڤێتە
د ئاگریدا ) سحابیان گوتنێ نەخێر یا پێغەمبەرێ خوەشتڤیی, و پێغەمبەرێ خودێ
گوتە وان : (( خودێ دلوڤان ترە بو بەنیێت خوە ژ ڤێ ژنێ بو زارویێن خوە )) .
6- قورتالبوونا مللەتێ یونس پێغەمبەرێ سلاڤێت خودێ لێ بن :
ددەمەكێ كەڤندا باژێرەك هەبوو دكەفتە سەر رووبارێ دیجلە د گوتنێ باژێرێ
(نەینەوا ) , خەلكێ ڤی باژێری گەلەك بێ فەرمانی یا خودێ دكرن و شریك بو خودێ
چێدكرن , و بەنداتیا بتان (صنم) ـا دكرن , خودایێ مەزن پێغەمبەرەك ژ بو وان
ڤرێكر ئەوژی (یونس كورێ مەتە ) پێغەمبەر بوو (سلاڤێن خودێ لێ بن) , ژ بەر كو
دا گازیا وان بكت ژ بو باوەئینان ب خودێ یێ بێ شریك و هەڤال , هەروەسان داكو
وان كریارێن كرێت بهێلن , بەلێ ڤی مللەتی گوهداری نەكرن و رژد بوون لسەر بەدكاریا
خوە ,پێغەمبەرێ خودێ (یونس )ی دڤیا وان ژ تاریاتیێ بەرەف روناهیێ ڤە ببیت و
هەولدا وان بەرەف چاكیێ و باشیێ ڤە ببیتن , لێ ب مخابنیڤە ڤی مللەتی گوهداری
نە كرن و عینادو كەرب ب ژ (یونس ) پێغەمبەری ڤەدبرن و هەروەسان ئەڤ مللەتە
نەراوەستیا تاكو پێغەمبەرێ خوە ب درەوین ل قەلەم دان و گەلەك نەخوەشی بوو چێكرن
, یونس پێغەمبەری لدەمێ ئەڤ سەرداچوونە و سەر هشكی یە ژ وان دیتی , گوتە وان
دێ خودایێ مەزن پشتی سێ روژێن دویتر عەزابێ و نەخوشیێ بو هەوە ڤرێكت , و
یونس پێغەمبەر ژ ناڤ مللەتێ خوە و باژێرێ خوە دەركەفت , پشتی عەور ل هنداڤی
سەرێ وان رەش بین وان زانین یونس پێغەمبەر یێ دەركەفتی ژ ناف وان , وان هەست
پێكر یونس پێغەمبەر راست دبێژیت و ئەو پێغەمبەرێ خودێ یە و ها چ نەمایە دێ
عەزاب ب سەر سەرێ وان دا باریتن , ئیكسەر ئەڤ مللەتە پەشێمان بوون و ل خوە
زڤرین , و بەرەف رێكا خودێ ڤە چوون , لڤێرێ مللەتێ یونسی هەمی پێكڤە ب پیرو
گەنج و زاروو و ژنڤە دەركەفتن و دەستێن خوە سەر ئەفراز كرن و داخوازا لێبورینێ
ژ خودێ كرن , و ب دلێن خەمگینڤە و ب ناڤ چاڤێن گریڤە و ب دەستێن بلند دەنگ
بلند كرن داكو خودێ رەحمێ و دلوڤانیێ ل جهێ عەزابێ و نەخوشیێ ل وان ب
بارینت , خودایێ میهرەبان یاد دلان دا دزانیت و زانی ئەڤ مللەتە ژ دل دپەشێمانن
و ل وان بوری و دلوڤانی پێبر و ژ كەرب و كینا خوە قورتالكرن , پشتی هینگێ ڤی
مللەتی پێكڤە تووبە كرن و بوونە كەسێن باوەردار ب تنێ پەرستنا ئێك خودایێ
دكرن و ئێدی چ شریك بو خودێ چێنەكرن , پشتی چەند سالان یونس پێغەمبەر زڤری بو
ناف مللەتێ خوە و دیت مللەتێ وی هەمیان پێكڤە یێ تووبە كرین و یێن بووینە
مروڤێن خودێ ناس و باوەردار .
7- خوشكاندنەكا بێ دوماهیك :
ل شەڤەكێ عومەرێ كورێ خەتابی میرێ موسلمانا دەركەفت بو ناڤ خەلكی داكو ژ
نێزیك تشتەكێ ژ حالێ وان بزانیت , میرێ باوەرداران ژنەك دیت یا دمالا خوەدا
روینشتی و لدور ڤێ ژنێ چەند زاروو دروینشتی نە و هەمی پێكڤە یێن دكنە گری ,
هەروەسان قازانەك تژی ئاڤ یا لسەر كوچكێ ئاگری و دهاتە كەلاندن, عومەرێ كورێ
خەتابی نێزیك بوو و ب رەنگەكێ مەندەهوشیڤە گوت : ئەی ژنێ بو چی زارویێن تە
دكنە گری ؟ ژنكێ بدلەكێ خەمڤە بەرسڤ دا و گوت ژ برساندا , دیسان عومەری پرسیار
ژێ كر و گوتێ : ئەڤا لسەر ئاگری چی یە دكەلیت ,ژنكێ گوتێ ئاڤە , داكو ئەڤ
زارویە هەست و هزر بكن زاد خوارنە یێت كەلیت و دبەررا بنڤن هەتا دبیتە سپێدە ,
و ب ڤێ چەندێ هەمی هاویش دبن ژ گریێ , ئیكسەر عومەرێ كورێ خەتابی كرە گری
و گریەكا دژوار كر و پشتی هینگێ عومەرێ كورێ خەتابی چوو مالا خێردانێ (دار
الصدقە) هندەك ژ گەنمی و قەسپان و جلكان و پارە ژێ ئینان دەر و گوتە خزمەتكارێ
خوە ڤان بهلگرە و تشت دانانە سەر پشتا خوە و بەرەف مالا وێ ژنێ ڤە چوون , خزمەتكارێ
وی گوتێ یا میرێ من ئەز دێ هلگرم , عومەرێ كوردێ خەتابی گوتێ ئەز بەرپرسم
ژوان ل روژا قیامەتێ , هەتا گەهشتنە مالا وێ ژنێ هەمی خوارن و جلك و پارە
دانە وێ ژنێ و هندەك ژوێ خوارنێ كرنە دقازانێدا وو دانانە سەر كوچكێ ئاگری
و گەلەك پڤ كرە ئاگری هەتا خوە لیێ ناڤ چاڤێت عومەرێ كورێ خەتابی گرتین و
پشتی هینگێ ئاگر خوەش بوو و ئەو خوار نە باش كەلی و بدەستێن خوە خوارن داوان
زارویان و هەمی تێركرن , عومەرێ كورێ خەتابی دگەل زارویان روینشت خوارێ و
یاری دگەل وان كرن و گوتە خزمەتكارێ خوە , ئەرێ تو دزانی بوچی ئەز لدەف وان
یێ روینشتی مە ؟! خزمەتكاری گوتێ , نەخێر یا میرێ باوەرداران .
عومەرێ كورێ خەتابی گوتێ , من ئەڤ زارویە دیتن یێت ژ برساندا دكنە گری و من
نەدڤیا ئەز ژ ڤێرێ بچم تاكو باش تێر بن هەمی پێكڤە بكنە كەنی , ل دەمێ هەمیان
پێكڤە كرینە كەنی , عومەرێ كورێ خەتابی ژ وێ روینشتنێ رابوو و دەركەفت ژ
وێ مالێ .
8-روناهیێن ئەسمانی :
لدەمێ سحابییێ ژێهاتی (( ئوسەیدێ كورێ حوزەیری )) ل نیڤا شەڤەكێدا قورئان
دخواند, دەوارا وی گەلەك خوە بلند دكر و ب رەنگەكێ دژوار خوە دهلاڤێت , لڤێرێ
ئوسەید ژ خواندنا قورئانێ راوەستا , ئەڤ دەوارە ئیكسەر بێ دەنگ و بێ لڤین
دبوو , لدەمێ ئوسەیدی دیسان دەست ب خواندنا قورئانا پیروز دكر , هەر ئێكسەر
ڤێ دەوارێ دیسان دەست ب وێ لڤینا نە ئاسای دكر , كورێ ئوسەیدی (یەحیا) ل
نێزیك ڤێ دەوارێ بوو , ئوسەید گەلەك ژ خوە هلاڤێتن و هاڤێشتنا ڤێ دەوارێ
دترسیا , چوونكی ئوسەیدی هزر دكر , نە كو ئەڤ دەوارە نەخوشیەكێ یان ئاریشەكێ
بو كورێ وی پەیدا بكت , ئوسەیدی كورێ خوە ژ دەوارا خوە دویر خست, وسەرێ خوە
بلند كر بال ئە سمانیڤە دیت هندەك عەورێن سپی وەكی گولوپان روناهیەكا مەزن ژێ
دچوو و بال ئە سمانیڤە ئەڤ روناهی یە بلند د بوو , پچ پچە دویر دبوو تا ژ دیتنێ
غەوارە دبوو , ئەڤ سحابیە ژ ڤێ چەندێ گەلەك مەندەهوش بوو ئوسەید لدەمێ روژ
هەلاتنێ و سپێدێ بەرەڤ پێغەمبەرێ خودێ ڤەچوو و ئەڤ چیروكە بوو پێغەمبەرێ
خودێ ڤە گوهاست , پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) گوتە ئوسەیدی :
(( أقرأ یا ابن حُڤَیر , أقرأ یا ابن حڤَیر)) , كورێ حوزەیری بخوینە , دوو
جاران ئەڤ گوتنە دووبارەكر . ئانكو دڤێت خواندنا قورئانێدا تو بەردەوام بای ,
ئوسەیدی گوتێ ئەی پێغەمبەرێ خودێ ئەز گەلەك ژ كورێ خوە دترسام نەكو وێ
دەوارێ نەخوشیەك گەهاندبایێ , پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن گوتێ ((وتدری ما
ژاك؟)) تە دزانی ئەو چ بو یا ئوسەید ؟
ئوسەیدی گوتێ نەخێر یا پێغەمبەرێ خودێ , پێغەمبەری گوتێ : (( تلك الملائكە
تستمع لك , لو قرأت ڵاصبحت یراها الناس ما تستتر منهم )) , واتە ئەو فریشتێن
خودێ بوون گوهداریا قورئان خواندنا تە دكرن , ئەگەر تە بەردەوام دابا خواندنا
خوە , دا خەلك وان فریشتان ب چاڤێن خوە بینن و چ تشت نەدكەفتنە بەر دیتنا وان
بو فریشتیان .
9- گرنگیا سلاڤێ :
دبێژن ل گوندەكی مروڤەك هەبوو ب كارێ فروتنا پەمبی را دبوو , ئەڤا خەلكێ
گوندی ددوریتن وی زەلامی دڤرێكر باژێری و ب رەنگەكێ باش ئەڤ پەمبیە دفروت و پارە
ل خەلكێ گوندی و خودانێن پەمبی بەلاڤدكرن , پاشی ل روژەكێ پشتی فروتنێ ل دەوارا
خوە سویار بوو و كورێ وی ژی دگەلدابوو و پاشان بەرەف مالێ ڤە دزڤرین هەتا
گەهشتینە جهەكێ كەسەك لێ نەبوو و ئەو جهە چول بوو , بێدەنگ بوو ل وی جهێ
رێگر لێ بوون, وی زەلامێ پەمبی فروش هەست پێكر درێكا خوەدا كو ژ خشخشتا گیایی
هندەك مروڤ دپشت وی گیاییدانە , وترسێ خوە ل دلی دا , وەسا دیت گیا یێ دلڤلڤیتن
و زانی دێ ئەو رێگرە هێرشكنێ و ئاریشا بوو پەیداكن و ژوان رێگران قورتال نابن
, بەلێ زەلامێ پەمبی فروش خوە بێ هێڤی نەكر ژ رەحم و هاریكاریا خودێ و دلێ
خوە ب هێز ئیخست ژ دلوڤانیا خودێ و ئێكسەر ئەو زەلامە ل خوە زڤری و ب دەنگەكێ
بلند سلاڤ ل وان كر و گووتە وان : ((السلام علیكم و رحمە الله و بركاتُهُ ))
پشتی ڤێ سلافكرنێ دجهدا ئەو رێگرە مامەندەهوش و حیبەتگرتی , دێ بێژی ڤێ
سلاڤَێ هێزەكا نهێنی دپشت رایە , تاكو ئەو رێگرە چ نەخوشیان نەگەهینتێ ,
رێگری وەسا خوە دیت و دەف یێ دلڤلڤیت و دبێژیتێ ((وعلیكم السلام و رحمە الله
بركاته )) رێگری هەست پێكر یێ سوزو پەیمانان ددەتە وی زەلامی پەمبی فروش چ نەخوشیان
نا گەهینمە هەوە و ببورن ب ئارامی و خوەشی ڤە ڤێ سلاڤا كو بوویە رێخوشكەر ژ بو
قورتالبوونێ ژ نەخوشیێ و هەروەسا لدەمێ تو سلاڤ دكی و بەرسڤ ژ لایێ یێ بەرامبەر
تە دهێتە وەرگرتن , رەنگە سوز و پەیمان دهێنە موركرن دناڤبەرا تە و ویدا رێگری
رێك ل پەمبی فروشی و كورێ وی تەنا و ئارام كر و خوەش كر و هێلا ببورن , و
داخواز ژ هەڤالێن خوە كر چ نەخوشیا نە گەهیننێ تاكو ببورن .
10- شیرەتا پێغەمبەرێ خودێ :
جارەكێ پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن لسەر رێكا خوە دچوو , ئەعرابیەكی وەریسێ
حێشترا وی گرت و گوتێ (( ڤرێكەرێ خودێ كارەكێ چاك بمن بدە كرنێ ئەز پێ
بچم بەهشتێ , پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن گوتێ (( عیبادەت و بەنداتی یا تەك
خودایی بكە , و چ شریك و هەڤالان بو چێ نەكە , و زەكاتێ بدە , و سەرەدانا كەس
و كارێن خوە بكە , و دلوڤانیێ ب خەلكی ببە )) ,
- هەروەسا پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) دبێژیت : (( هەر كەسەكێ باوەریێ ب
خودێ و روژا قیامەتێ بینت , بلا دلوڤانیێ ب خەلكی ببت و سەرەدانا مروڤان بكت
)) .
11 - رێگرێ دلوڤانیێ :
هەڤالەك بەركەفتی یێ پێغەمبەرێ خودێ ( سلاڤ لێ بن ) ئەو ژی بابێ هورەیرەی
یە (خودێ لێ خوش بیت ) شەڤەكێ هات لدەف كومەكا هەڤالان و گوتەوان و لسەر
رویێ وی نیشانێن هوشیاریێ و سوربونێ دهاتە دیاركرن , بلا ب دەركەڤیت ژ جڤاتامە
هەر كەسێ رێگرێ رەحم و دلوڤانیێ و سەرەدانێ بیت , ئەڤ پەیڤە هاتنە خوارێ
وەكی بریسیەكێ لدەف روینشتیان , بێ دەنگیەیەكا سەیر هاتە پەیداكرن , چ كەسان
ژ رونشتیان نەدشیا و دخوەرا نەدیت ب دەركەڤت, (بابێ هورەیرەی ) بو جارا دووێ
و سیێ ئەڤ گەفە ل ناڤ جڤاتێ بووان دیاركر و ل وان دووبارەكر , هەر دیسان كەس
ژ جڤاتێ دەرنەكەفت , دناف وێ جڤاتێ دا گەنجەك هەبوو رێگرێ سەرەدانا مالا مەتا
خوە بوو بو دەمێ دوو سالان , بەلێ ژ شەرماندا نە دشیا بەرامبەری خەلكی ژ چڤاتێ
ب دەركەڤت , چەندەكێ خوە گرت هەتا چڤات ب دوماهیك هاتی , پاشی ب لەز چوو مالا
مەتا خوە لدەمێ چووی ژوورڤە ئێكسەر دەستێ مەتا خوە گرت و ماچی كر , و داخوازا
لێبوورینێ ژێ كر , مەتا وی مامەندەهوش ژ رەفتارا وی یا جوان د گەلدا كری , ب
حێببەتی ڤە گوتێ : (( كێ ئەڤە ئینایە بیراتە , كورێ برایێ من , كو تە
سەرەدانا مەنەكری یە ئەڤە بو دەمێ دوو سالانە ؟! ))
وی گەنجی هەمی چیروك بو مەتا خوە ڤە گوهاست یا كو دناڤبەرا بابێ هوریرەیی و جڤاتێدا
چێبووی , مەتا وی گوتێ بزڤرە بال بابێ هویرەیری ڤە و بێژێ بوچی تە ئەڤ
ئاخفتنە گوتنە جـڤاتێ ؟ بابێ هورەیرەی خودێ لێ خوش گوت : من یێ گوه ل پێغەمبەرێ
خودێ بووی سلاڤ لێ بن یێ گوتی (( كریارێت كورێ ئادەمی هەمی هین بلند كرن و
زڤرین بو بال یەزدانێ مەزنڤە ل هەمی ئیڤاریا یین هەر پێنج شەمبەكێ و شەڤا
ئەینیێ و ناهێنە پەسەندكرن (( قەبیل كرن )) و وەرگرتن ژ هەر رێگرەكێ یان
ئەوێ نەچیتە سەرەدانا كەس و كارو مروڤێن خوە )) ,
ئەو گەنجە زڤری دەف مەتا خوە , سوزدا ئێدی پشتی ڤێ شیرەتێ چ جاران د ژینا خوەدا
نە بیتە ئاستەنگ د رێكا سەرەداناندا وڤی كاری دوو بارەنەكت .
12- ئەگەر خودێ بەنیەكێ خوە خوەش بڤێت :
ژ بابێ هورەیرەی ژ پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لسەر بن گوت : ئەگەر خودێ حەز
ژبەنیەكی كر خودێ دێ ل ئە سمانی گازی كت خودێ حەز ژ فلان كەسی دكت من ژی حەز
ژێ كر , و جبریل دێ حەزێ كت , پاشی دێ گازی خەلكێ لسەر عەردی كت خودێ حەز
فلان كەسی كر و من ژی حەز ژێكر و هوین ژی حەز ژێ بكن , خەلكێ ئەسمانا كو هەمی
فریشتە دێ حەز ژێ كن , و ئەو كەسە لدەف خەلكێ عەردی دێ هێتە قەبیلكرن , و
حەز ژێكرن )) .
13- زەلامێ خودێ و پێغەمبەری و حەز ژێكری :
جوهیێن خەیبەرێ بەردەوام دسینگێ واندابوو نەڤیان و دژاتیا ئیسلامێ و
بوسلمانان , هەردەم پیلان و تەلهە ڤەدان بو كوشتنا پێغەمبەری َ خودێ سلاڤ لێ
بن و دەستێ خوە دانن سەر دەولەتا ئسلامێ هێشتا یا بچویك , پێغەمبەرێ خودێ
سلاڤ لێ بن دگەل هزارو چار سەد هەڤالێن خوە ل سالا (7) مشەختی چوون , هەتا
گەهشتینە بەر دیوارو كەلهێن وا یێن قایم و گرتی پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن
دەمێ جهەك داگیر كربا یان شەرەككربا ب شەڤ نە دچوون ب تنێ ئەگەر روژ نەبا ,
پێغەمبەری سلاڤ لێ بن رابو لەشكەر و هێزا خوە دروستكر و ئامادە كر چوون
گوندەكێ نێزیك (خەیبەرێ ) ێ بوون , بوسلمانان دەستپێكر بو دروستكرن و خو
ئامادەكرنا شەرەكی لدەمێ سپێدێ پێغەمبەری سلاڤ لێ بن گوت : دێ سوبەهی ڤی
ئالایی دمە وی زەلامی یێ كو خودێ لسەر دەستێن وی سەر دێ ئێخت , و حەژ خودێ
و پێغەمبەری دكت , و خودێ و پێغەمبەر ژی حەزژێ دكت , ڤێجا دناڤ لەشكەری دا
هەر كەسەكێ هیڤی دكرن ئەو زەلام بیت یێ حەز ژ خودێ و پێغەمبەری دكت و خودێ
و پێغەمبەر ژی خەزژێ دكت , و سەركردایەتیا لەشكەری بكت بو سەركەلهێن دوژمنان ,
دەمێ روژ هەلاتی پَغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن گوت : كانێ عەلی ؟ خەلكی گوت :
یا پێغەمبەرێ خودێ ئەو یێ نەخوەشیێ ژ چاڤێت خوە دبینت , چاڤێت (عەلی یێ
كورێ بابێ تالبی ) خودێ ژێ رازی بت , حەساسیەكا دژوار هەبوو , پێغەمبەری
سلاڤ لێ بن گوت : هەرن علی بیننە دەف من خەلكێ (عەلی ) راكرن و ئینان دەف
پێغەمبەری سلاڤ لێ بن , پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن دەستێ خو یێ پیروز ب
سەرو چاڤێن و یدا ئینانە خوارێ و دوعا بو كرن وەكی ڤێ چەندێ عەلی ژ ڤێ
ئێشێ هاتە قورتالكرن هەر وەكی چ جاران چاڤ لێ ن ئێشان , پێغەمبەری سلاڤ لێ
بن ئالا كرە ددەستێن ویدا ـ عەلی خودێ لێ خوەش بیت گەهشتە لەشكەری چوو بو
كەلها (ناعم ) و دگەل موسلمانان شەرەكێ ب هێز دگەل دوژمنان كرن , هەتا خودایێ
مەزن سەر ئێخستین و دوژمن شكاندین و دیوارو كەلهێن وان یێن ئاسێ هەمی ڤەكرن و
بوسلمانان جوهی ژێ دەرێخستن و جوهی دڤی شەریدا سەر شوور و رەزیلبوون .
14- زەلام و عەور :
جارەكێ زەلامەك چوو بیابانێ دناف بەینەكێ را گوهلێ بوو دەنگەكێ دهێت و
دبێژیتێ : باخچێ فلان كەسی ئاڤ بدە , زەلام ل خوە زڤری بو هەر چار لایا ما
حێبەتگرتی , زەلام رابوو لدویڤ ژێدەرێ ڤی دەنگی گەرها , چ تشت نەدیت و پاشێ
سەرێ خوە بلند كر و بەرێخوەدا ئەسمانا و دیت عەورەكێ مەزنە ئەف دەنگە ژێ
دەردكەڤیت, زەلام رابوو لدیڤ چوو دابزانیت سەرهاتیا وێ چی یە , پشتی دەمەكی
عەور گەهشتە عەردەكی تێدا هەبوون بەرێن رەش , لوێرێ راوەستیا بارانەك خوەش و
دژوار هاتە باراندن ژوی عەوری و لدویڤدا ئەڤ ئاڤە كومبوو وەكی جووكەكێ دنیڤا
گەلی دا چوو خوار , زەلامی ژی رێكا خوە تەمامكر وێ لدیڤ و جووكێ چوو , هەتا
دوماهیێ دیت زەلامەك و ددەستێ ویدا مەربێلەك هەبوو وی باخچێ خوە پێ ئاڤددا
, نێزیك بوو, پرسیارا ناڤێ وی كر , دەمێ ناڤێ خوە بوو گوتی , وەكی وی ناڤی
بوو ئەوێ گوهلێ بووی ژ عەوری, زەلامی ب حێبەتیڤە ئەڤ چیروكە ئەڤا گوه ل
دەنگێ عەوری بووی كو بارانێ ب بارنیت تاكو خودانێ باخچەی پێ باخچێ خوە ئاڤ
بدەت ڤەگوهاست, هەروەسا وی زەلامی گوتە خودانێ باخچی ڤی عەوری گەلەك جاران
دگوت ئاڤبدە باخچێ فلان كەسی كو ناڤێ تە بوو , ڤێجا بێژە من تو چ كار دكی
تاكو خودایێ مەزن عەورەكی بوتە فرێ بكەت بەس باخچێ تە پێ بهێتە ئاڤدان ؟!
خودانێ باخچی گوتێ : ئەز هەر سال بەرێخو دە مە بەرهەمێ باخچی خوە و دكەمە
سێ پشك , پشكەك ژ بو هەژاران و پشكەك ژبو من و زارویێن من و پشكا سیێ دهاڤێمە
عەردی داكو جارەكا دویتر شین ببیتن .
15- گرنگیا دوعا و سلاڤان لسەر پێغەمبەرێ خوشتڤی (سلاڤ لێ بن ) :
ژ ((عەبدولایێ كورێ بابێ تەلحەی )) ژبابێ خوە : ڤرێكەرێ خودێ (سلاڤ لێ
بن ) روژەكێ هات مزگینیا خێرێ دناف سەروچاڤێن ویدا ددیاربوون مەگوتێ : ئەم
مزگینیەكێ لسەر رویێ تە دبینن ؟ گوتە مە (( ئەڤە بومن ژ دەڤ فریشتەی (ملائكە
) هاتی یە : گوت : یا محمد خودایێ تە دبێژیت : تو رازی نابی ئەگەر ئێك ژ
مللەتێ تە بوتە دوعا دلوڤانیێ خواست دێ بو وی دەه دوعایێن دلوڤانیێ فرێكەم
و سلافەك لسەر تە گوتن بو وی دەه سلاڤان ڤرێكەم )) ,
هەمیان زانی تە ژی زانی دەمێ ئەم گوه لێ دبن ناڤێ پێغەمبەری (سلاڤ لێ بن) و
ئەم ئیكسەر دبێژن سلاڤێن خودێ لێ بن , بەلێ تە جارەكێ پرسیار ژ خوە كری یە
گرنگیا ڤێ ئاخفتنا هندە مەزن و بەركەفتی و چەندا ب خێرو بەرهەم لدەڤ خودایێ
مەزن و دلوڤان ؟!
16- دەرمانێ سەیرو عنتیكە :
ئێك ژ قولاجكێن مزگەفتێ زەلامەك تێدا روینشتبوو و ب رەنگەكێ خەمدار و پر كوڤان
یێ بێ دەنگ و بێ لڤین بوو , ئیمامێ مزگەفتێ بەرێخو دایێ و رابوو چوو دەف
و دەستێ خوە دانا لسەر ملێ وی و ب جوانی و نازكی , پرسیارا ئەگەرێ خەمداریا
وی كر , زەلام لێ زڤری پشتی چاڤێت خوە پاك كرین و گوتێ : هندەك هزرا سەرێ من
یێ گرتی كێم دنڤم و ژیانا من گەلەك بڤی رەنگی دچیت .
ئیمامێ مزگەفتێ ب رەنگەكێ كارتێكەر گوتێ ((ئەم یێت خودێ نە و دێ بو وی
زڤرن )) چ جاران خەمدار نەبە , كورێ من پشتی نەخوەشیا خوەشی نە , لدویف زەحمەتیێ
بەفرەهی یە ب ئانەهیا خودێ , ئەز دێ دەرمانەكێ عنتیكە بوتە بێژم , پێغەمبەرێ
خودێ (سلا ڤ لێ بن ) بو هەڤالێ خوە یێ بەركەفتی ئوبەیێ كورێ كەعبی (خودێ
لێ خوەش بیت ) دگوت : زەلامێ ب خەم ڤە گوت : بۆ من بێژە خودێ ژ هەر
تەنگاڤیەكێ قورتال بكەت , ئیمامی گوتێ گەلەك دوعا و سلاڤێن راست و دروست ژ
نیڤا دلێ خوە دەربێخە و بدە سەر گیانێ پێغەمبەرێ پیروز بەسە بوتە خودایێ
مەزن و دلوڤان دێ هەمی هزرو خەمێن تە راكت و سڤك كت ب ئانەهیا خودێ .
زەلامی بەرسڤدا ب رەنگەكێ حیبەتی . ئەز دێ بێژم ب ئانەهیا خودێ روژ چوون و
هاتن و زەلام روژەكێ هاتە مزگەفتێ چ نەما بوو دا فریت ژ كەیفا دا , لدویف دا
چوو دەف ئیمامێ مزگەفتێ و گوتێ خودێ خێرا تە بنڤیست , ئەو دەمێ من گەلەك
سلاڤ دانە سەر روحا پێغەمبەرێ خوشتڤی خودێ هەمی خەم و نەخوشی لسەر من راكرن و
ئیمامێ مزگەفتێ گوتێ ئەڤە گوتنا پێغەمبەری یە و ئەو راست دبێژیت .
17- مروڤێ ل توبێ دگەریا :
ژ بابێ سەعیدی (خودێ لێ خوش بیت ) گوت پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن گوت :
زەلامەك هەبوو دناڤ بەنی ئیسرائیلیاندا نوت و نەه مروڤ كوشتبوون , پاشی دەركەفت
پرسیار ژ راهبەكی كر و گوتێ : ئەرێ ل خوە زڤرین و تەوبە بوو من هەیە ؟ راهبی
گوتێ : نەخێر بوتە نینە . ئەو زەلام رابوو ئەو راهبە ژی كوشت . و لدویڤدا هەر
لێ گەریا برسیارا توبێ كر تا لدوماهیێ زەلامەكی گوتێ : هەرە فلان گوندی مروڤێن
چاكخواز و خێرخواز ل وێرێ هەنە و ل خوە ب زڤرە و پەشێمان بە ژ گونەهێن خوە و ژ
دل توبە بكە دێ خودێ ژتە قەبیل كت , دەمێ ژ گوندێ خوە دەركەفتی و ب رێكێڤە
مرنێ خوە بسەردادا و ئەڤ كەسە مر , ئەڤ چەندە بوو هەڤركی دناڤبەرا فریشتەیێن
دلوڤانیێ و سزادانێدا , پاشی خودایێ مەزن فریشتەك فرێكر و كرە دادڤان دناڤبەرا
واندا و گوتێ :پیڤانێ بكار بینن ئەگەر نێزیكی گوندێ تەوبەكرنێ بیت , دێ
فریشتەیێن دلوڤانیێ گیانێ وی ستینن , لێ ئەگەر نە دێ فریشتەیێن سزا یێ گیانێ
وی ستینن , بەلێ خودایێ دلوڤان وەسا ڤیا نێزیكی بوستەكێ جودا بوو ژ گوندێ
تەوبەكرنێ ژ بو پاقژكرنا گونەهان و بو ئەگەرێ برنا وی بو بەهەشتا پیروز .
18- كی دێ زیدەكت لسەر دەرهەمەكی را ؟
مروڤەكێ ئەنساری هاتە دەف پێغەمبەرێ خودێ و گازندە ژ پێتڤی و نەخوشیێن خوە
ژێ كرن ,پێغەمبەرێ خودێ گوتێ : ئەرێ ما چ تشت دمالا تە دا نینن , وی
زەلامی گوتە پێغەمبەرێ خودێ , بەلێ من یێ هەی دمالدا پاتەك زڤر ئەز دكمە
بەرخوە و لسەر عەردی درائێخم داكو ئەز روینمە سەر و هەروەسان من یێ هەی ئامانەك
یێ ئاڤێ ئەز ئاڤێ پێ ڤەدخووم , پێغەمبەرێ خودێ داخواز ژێكر ئەو وان تشتان
بینت ئەو زەلام چوو بو مالێ و تشت ئینانە دەف پێغەمبەرێ خودێ و گوت : كی دێ
ڤان تشتان كرت ؟
سحابیەكێ گوت : ئەز دێ بدەرهەمەكی كرم .
پێغەمبەرێ خودێ گوت كی دێ زێدەكت ,هەمی بێدەنگ بوون و هەر پێغەمبەری پەیڤا
زێدەكرنێ لسەر تشتان دووبارەكر بو چەندین جاران , سحابیەكی دویتر گوتێ ئەز
دێ ب دوو دەرهەما كرم یا پێغەمبەرێ خودێ , پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن ئەو
تشتە دانە وی سحابی ئەو زێدەهیا تشتان گەهاندی یە دوو دەرهەمان و وی سحابی تشت
بو خوراكرن و پارە دان زەلامێ هەژار ئەڤێ تشت ژلایێ پێغەمبەری ڤە هاتین
فروتن , و پێغەمبەرێ خودێ گوتێ :
چ مەسەلە چارە نابن بتنێ ب سێ تشتان نەبیتن : (( خوینەكا مەزن یا لێكەفتی ,
قەرەكێ گران لێ هەبیت , هەژارییەكا بێ چارە ل دوڤ هەبیتن )) .
19- یارەبی تو من دگەل خودانێ ناڤ چاڤ گرتی دانی :
موسلمانا گەلهەك دور پێچكر بو ماوێ چەند روژ و هەفتیان ,بەلێ نەشیان ڤێ
كەلهێ كونترول بكن و ڤەكن , هندەك ژ لەشكەری و سەربازان هێرشكرنە لایەكێ ڤێ
كەلهێ هەتا كونەك لێ كرین , بەلێ دوژمنان ب تیران و كومكێن ئاگری گەلەك
موسلمان ئێشاندن ,(مسلمێ كوری عبدالملك )ی گازیكرە سەربازێن خوە و گوتێ : كی
ژ هەوە دێ شێت چیتە دڤێ كەلهێڤە و سەربازان مژویل كت , هەتا ئەم بشێن ڤێ
كەلهێ ڤەكن و بستینن ؟ سەرباز هەمی بێدەنگ بوون و هەتا دیتن سەربازەك یێ ناڤ
چاڤ گرتی ژ ناڤ كوما سەربازا دەركەفت و بەرەف وێ كونێ ڤە چوو و چوو دناڤ
كەلهێدا و گەهشتە دەرگەهی و ل موسلمانا ڤەكر رێك بوو موسلمانا ڤەبی و هەمی هاتنە
دكەلهێڤە , ئەڤ كەلهە هاتە ڤەكرن , پشتی ڤێ سەركەفتنێ سەروكێ لەشكەری گازی
وی سەربازێ ناڤ چاڤ گرتی كر و ڤیا بەحسێ شیانێت وی بكت و وی لبەر چاڤێن سەربازان
خەلات بكت لێ پشتی گازیكرنێ كەس لدویف گازیا سەروكێ لەشكەری نەهات و گەلەك
مەندەهوش بوو ! سەروكێ لەشكەری گازیا خوە دووبارە كر و كرە فەرمان كەسەك چوو
بولایێ سەروكێ سەربازان و داخواز ژ زێرەڤانی كر بچیتە د خیڤەتا سەروكیدا , ئێكسەر
رێ بو خوشكر و چوو د خیڤەتێدا و بەرامبەری سەروكێ سەربازان راوەستیا و گوتە
سەروكێ لەشكەری وی كەسی یێ كو ناڤ چاڤ ل خوە گرتین سێ مەرج هەنە تاكو بهێتە
دەف تە و خوە بووتە بدەتە نیاسین , سەروكێ لەشكەری گوهداریكر و گوتێ داخواز
چنە بلا بێژیت پارە و هاریكاری و غەنائیم و زێدەتر بڤێت دێ دەمە وی , چونكی
ئەو هەژیە بهێتە خلاتكرن ئەو ئەگەرێ سەركەفتنا مە بوو, وی گوتێ نەخێر ئەو
كەسە ڤان داخوازا ناكت ,لێ بتنێ هندەك داخوازێن دویتر هەنە سەروكێ لەشكەری
گوتێ چنە ؟
وی كەسی گوتێ یا ئێكێ : دڤێت ناڤێ وی بو خەلیفێ موسلمانا نەهێتە ئاشكراكرن
,
یا دووێ : چ فەرمان لێ نە هێنە كرن ب وەرگرتنا مالی و غەنائیما
یا سیێ : پرسیارا ناڤ و نیشانێت كەسایەتیا وی نەهێتە كرن
سەروكێ لەشكەری گەلەك مەندەهوش بوو و گوتێ بلا وەكی داخوازیێت وی بت , گوتێ
: ئەو كەسە ئەزم و من دڤیا خوە ڤەشێرم و ناڤ چاڤان لخوە بپێچم تاكو ( ریاو )
دلێ من نەگرت و خێرا من لدەف خودێ كێم ب بت ,
لڤێرێ چاڤێن سەروكێ لەشكەری تژی روندك بوون , و خوە دڤی كەسی وەركر و هەر
جارەكا سەروكێ لەشكەری نڤێژەك كربا دا داخوازێ ژ خودێ خوازت و بێژیت :
(( یا رەبی تو من دگەل خودانێ ناڤ چاڤ گرتی بدانی ))
((اللهم اجعلنی مع صاحب النقب )) .
20- بوریم ل بەنیێ خوە:
ژ حوزیفەی (خودێ ژێ رازی) بت هاتە گوتن كو پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن)
دبیژیت : خودایێ مەزن گەلەك سامان و مال دابوونە بەنیەكێ ژ بەنیێت خو پاشێ
گوتێ : تە د دونیایێ دا چ دكر ؟
گوت : چ تشت ژ خودێ ناهێتە ڤەشارتن , و گوت یا خودێ تە مال دا من , من كرین و
فروتن دگەل خەلكێ دكر , و ژ رەوشتێ من ئەز لێ دبوریم , من ساناهی دكر سەر
یێ زەنگین , ومن خوە ل مروڤێن دەست كورت و تەنگاڤ دگرت و بێهنا خوە لێ فرەه
دكر خودایێ مەزن گوت ئەز ژ تە حەقترم بو لێبورینا بەنیێ خوە .
20- خودانێ بەلگەنامێ :
هەڤالەكێ بەركەفتی یێ پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن ) (قەیس كورێ سەعەدی
كورێ عوبادەی ) زەلامەكێ دەستڤەكری و مەرد بوو و گەلەك مال دمەزاخت درێكا خودێدا
, روژەكێً (قەیس ) دبازرگانیا خوەدا فایدە بوو ب نوت هزار دەرهەمان , رابی فەرماندا
و گازیكر خەلكێ باژێری : هەر كەسەكێ بڤێت قەرزەكێ وەربگرت بلا بهێت مالا
(قەیس)ی چل هزار دەرهەما وەربگریت ب دەین ,ورابوو هەر دەیندارەكێ خوە
بەلگەنامەیەك ل سەر دروستكر , لدویڤدا رابوو ئەو پارێ ژ بەر مایی كرە خێر د رێكا
خودێدا , روژ چوون و هاتن ,(قەیس ) نەساخ بوو كەتە دناڤ نڤینێن خوەدا , بەلێ
گەلەك خەلكی سەرا وی نەدا , (قەیس) ما مەندەهوش و پرسیار ژ هەڤژینا خو كر ئەو
ژی (قورەییە كچا بابێ قوحافەی) خویشكا ئەبوبەكرێ سەدیقی (خودێ ژێ رازی بت )
گوتێ : بوچی كێم خەلك سەرا من ددەن , دەمێ ئەز نەساخ ؟! هەڤژینا وی گوتێ ئەو
شەرم دكەن ژبەر قەرزێ تە دگەل وان كرین!! (قەیس ) گەلەك ب خەم كەت و گوت : (خودێ
وی مالی نە هێلیت ئەوێ بویە ئەگەر كو نەهێلیت خەلك سەرەدانا خودانێ مالی بكت
)) پشتی ڤێ چەندێ قەیسی گازی خەلكی كر و گوتە وان گەلی خەلكێ باژێری هەر
كەسێ من قەرزەك دگەلدا كر بیت و دابیتێ بو وی حەلال بیت و ددویڤدا بو هەر دەیندارەكێ
خوە بەلگەنامەیەك نڤێسی , و هەمی ئازادكرن ژ قەرزێ خوە و بووان ڤرێكرن , گەلەك
پێڤە نە چوو هێشتا لێ نەبوو ئێڤار لسەر (قەیسی ) بێستركا مالا وی هاتە شكاندن
ژ بەر هندێ گەلەك خەلكی وی سەرەدانا وی كرن .
21- زەلامەك ژ خەلكێ بەهشتێ :
جارەكێ هەڤالێن پێغەمبەری دگەل پێغەمبەری(سلاڤ لێ بن ) ل مزگەفتنێ روینشتنە
خوارێ و پێغەمبەری گوتە وان : ( دێ نوكە زەلامەك هێتە دەف وە خەلكێ بەهشتێ
یە )) چ پێڤە نە چوو زەلامەك ژ ئەنسارا هاتە ژوورا مزگەفتێ و رهێن وی چبكێن
ئاڤێ ژێ دكەتن ئەوژی ژبەر ئەگەرا دەست نڤێژێ بو و ل دو روژان د دویڤدا دیسان
پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) وە گوت : هەر ئەو زەلام دهاتە دژوورڤە , دەمێ
بو روژا سیێ دیسان پێغەمبەرێ خودێ گوت هەر دیسان ئەو زەلام هاتە دژوورڤە ,
هەڤالێ پێغەمبەری ( عبدالله كورێ عمرو كورێ عاصی ) گەلەك ما حێبەتی ژ كارێ
ڤی زەلامی , بریار دا لدویف بچیت دا بزانیت سەرهاتیا وی لدەمێ لدیڤ چووی و
گوتێ : ئەز دشێم ببمە مێهڤانێ تە سێ روژان ؟ ئەوی زەلامی بەرێخودایێ ب
رویەكێ كەیف و خوش و گەش و پاشی گوتێ ب رەحەتی , بەلێ (عبدالله ) ما دمالا
ویدا چاڤدێریا هەمی كارێن وی كر , چ جارا نە دیت نیڤا شەڤێ رادبیت و نڤێژان
دكت بەلێ دەمێ رادبوو ژ خەوا خوە بیرئینانا ( زكر ) ێ خودێ دكر هەتا دەمێ
نڤێژا سپێدێ , و دماوێ ڤان روژاندا ئەو دئاخفت دگەل كەسێ ب تنێ بو خێرێ
نەبا , حێبەتی یا (عبدالله) ی زێدە بوو و گوتە زەلامی : یا بەنیێ خودێ , من
داخواز نەكری یە بمینم لدەف تە ب تنێ ژبەر هندێ منێ گوهلێ بووی ژ
پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) سێ جاران گوت : دێ دەركەڤیت بو هەوە نوكە
زەلامەك ئەو خەلكێ بەهشتێ یە هەر جارەكێ تو د دەركەفتی , ژبەر ڤێ چەندێ من
دڤیا ئەز ببینم تو چ كار دكی دا لدویڤ تە بهێم , بەلێ من نە دیت كو تە گەلەك
كار دكرن ڤێجا كا بێژە من چ وەل تەكری یە تو گەهشتی یە ڤی جهێ هندە مەزن ,
زەلامی بەرسڤدا ب رەنگەكێ جوان و گوت : من چ كار زێدەتر نەكرینە بتنێ ئەوا تە
دیتی نەبیتن , ئەز چ تشتی د (نەفسا) دەرونێ خوە دا ناهێلم ددەرحەقی هەر
موسلمانەكێ دا , ژ كین و عینادو خیانەت و زك رەشیێ دگەل كەسەكێ كو خودێ دا
بیتێ , (عبدالله كوری عمروی ) گوتێ ئەڤەیە تو گەهاندی یە بەهشتێ .
22- جیرانێ شێخ عیمرانی :
شێخ عیمرانی جیرانەك هەبوو گەلەك نەخوەشی بو چێدكر , و بەر دەوام هەول و بزاڤ
دكرن داكو شێخی ژ مالاوی دەربێخیت , روژەكێ ژ روژان شێخ عیمرانی هەست پێ كر
جیرانێ وی ئێدی چ نە خوشیا بو دروست ناكەت و ئەزیەتا وی ناكەت , و درێكا ویدا
ناراوەستیت وەكی بەرێ , رابوو پرسیارا جیرانا كر زانی یێ كەفتی یە دمالدا و
یێ نەساخ بووی , شێخی نوژدارەك دگەل خوەدا برو چوونە سەرەدانا وی و نال نالا
جیرانی یە ژ زێدە ئێش و نەخوشیێن لەشێ وی , ئەڤی جیرانی گوهلێ بوو ب دەنگەكێ
هێدی ئێكێ بو دوعا دكت داكو ژ ڤان نەخوشیان قورتال بیت , جیرانێ نەساخ ب
زەحمەتیڤە ل خوە زڤری و بەرێخوەەدا ژێدەرێ دەنگی و دبینت شێخ عیمرانە و یێ ب
رەخڤە روینشتی خوارێ و ب حەژێكرن و دلوڤانی , ب حێبەتی ڤە گوتە شێخی : تو
سەرەدانا من دكەی و دختورەكی ژی بەرهەڤ دكەی ژبەر كو ئەز یێ نەساخ بووم و
مایمە د مالدا , و ئەز ئەو كەسم یێ من گەلەك نەخوشی دگەهاندنە تە و من هولددا
تە ژ خانیێ تە دەربێخم ؟
ئەڤا تو دگەل من دكەی گەلەكە بومن !!
شێخی ب گرنژینڤە گوتێ : چ لسەر تە نینە برایێ من خودێ لێ دبوریت ئەوا بوری
, و ژبیر نەكە ئەم جیرانێن ئێكن مافێ تەیە ئەم سەرەدانا تەبكەن دەمی َ تو
نەساخ و دێ هەول دن بو جێبەجێكرنا داخوازیێن تە .
ب رویەكێ سور ژ شەرماندا جیرانی گوتێ :
ب خودێ ژ ڤێ روژێ پێڤە ئەز ئێدی چ جاران نەخوشیان بوتە چێناكم و پەیداناكم .
23- خێرا سەرەدانا هەڤالەكی :
ل دەمەكێ كەڤندا زەلامەك ژ باژێرێ خۆ دەركەفت بۆ سەرەدانا هەڤالەكێ خۆ ل
گوندەكێ دوویر و ب رێڤە زەلامەك دیت و پرسیار ژێ هاتە كرن و گوتێ :تو دێ بو
كیڤە چی ئەی زەلام ؟
ئەڤجا گوتێ : من دڤێت سەرەدانا هەڤالەكێ خو بكەم لڤی گوندی . دیسان پرسیار
ژێ هاتە كرن و گوتێ ؟ ئەرێ ماتە چ پێتڤی پێ هەیە بوتە بجه بینت ؟ بەرسڤ دا
و گوت : نەخێر , بتنێ ئەز بو خودێ حەز ژێ دكم و چ تشتێن دویتر زێدەترنە .
ئیكسەر پرسیاركەری گوتێ ئەز فریشتێ خودێ مە و خودێ ئەز یێ ڤرێكریم دەف تە
و دابزانم كا تو ژبەر چی دێ سەرەدانا هەڤالێ خوە كی ؟و هەروەسان دا مزگینیێ
بدم تە كو خودایێ مەزن حەز ژ تە دكت كا چەوا تو حەز ژ هەڤالێ خوە دكی .
24- ئەز حەز ژ تە دكەم ژبو خودێ :
ئیك ژ دویفچوویێن بەرێز (بابێ ئیدریسێ خەولانی) روژەكێ چوو د مزگەفتا
(حمسێ) دا , و دیت كومەك هەڤالێن پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) وەكی بازنەكی
دروینشتی نەو ئەو وانێن گرنگ و ژێهاتی ژ ئێكدوو فێردبن ,گەلەك سوپاسیا خودێ كر
, و روینشتە خوارێ و گوهداریا هەڤالێن پێغەمبەری (سلاڤ لێ بن) كر وان هەمیان
ب عشق لدور كەسایەتی یا پێغەمبەرێ خودێ سوحبەت دكرن و بەحسا پێغەمبەری دكرن ,
دناڤبەرا واندا زەلامەك رووی جوان و تێگەهشتی هەبوو , ژبەركو ئەگەر هەڤالێن
پێغەمبەری ل دور تشتەكی ئاسێ مابان دا لێ زڤرن و پێ رازی بن ب گوتنێن وی ,
دەما چڤاك بەلاڤەبوو و ژ دەف ئێك چوون , هەر هەڤال بەندەك برێیەكێ دچوو ,
((بابێ ئیدریسی)) ب خەم كەت خەمكرنەكا گران و چ ژوان سحابیان ناسنەكرن و ناڤێ
وان نەزانی و مالاوان ژی نەزانی ئەڤجا بەرەف مال ڤە چوو و شەڤا خوە ب هزرێن
خەمڤە بوراند , و خوە تورەكر چونكی فرسەتەكا زێرین ژ دەست دا , دەما بو سپێدە
(بابێ ئیدریسی ) بلەز بەرەف مزگەفتێ ڤە چوو , دا بەلكی كەسەكی ژ هەڤالێن
پێغەمبەری سلاڤ لێ بن ببینت , ئەو زەلامە دیت ئەوێ سحابیان لێ زڤرین و
گوهداری دكرن كو یێ نڤێژێ دكت , و ب رەخڤە روینشت و چەندەكێ مال هێڤیێ تاكو
ژ نڤێژێ خلاس ببیت , گەلەك نێزیكی سحابی بوو و ب كارتێكرن گوتێ : ئەی بەندێ
خودێ و الله ئەز گەلەك حەز ژتە دكەم و حەز ژێكرنا من بتنێ ژبەر خودێ یە ,
ئەو زەلامە نێزیكی بابێ ئیدریسی بوو و ژ ڤیان گوتێ : تو ژبەر خودێ حەز ژ من
دكی ؟ گوتێ بەلێ , ئەز ژبەر خودێ حەز ژ تەدكم ,زەلامی گوتێ : مزگینی بوتە
بیت , چونكی من یێ گوه ل پێغەمبەرێ خودێ بووی دەمێ دبێژیت : (( ئەڤێت ژبەر
خودێ حەز ژ ئێك و دوو دكن دێ لبن سیبەرا خودێ بن روژا چ سیبەر نە هەین بتنێ
سیبەرا خودێ نەبیت )) بابێ ئێدریسی ب ڤێ مزگینیێ و ژ كەیفا دا دەركەفت و
چوو هەتا هەڤالەك ژ هەڤالێن پێغەمبەری خودێ (سلاڤ لێ بن) كەفتی یە بەرامبەری
وی و بابێ ئیدریسی ئەڤا گوه ل وی زەلامی بووی هەمی بو گوت و هەروەسان وی
سەحابی ئاخفتن دووپاتكر و گوتێ بتنێ ئەو ئاخفتنێن راست دبێژیت , ومن ژ ڤان
ئاخافتنا پتر گوه لێ بوویە و چێتر ژی , وی زەلامی گوتە بابێ ئیدریسی من گوه ل
پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) بوویە دەمێ دبێژیت : (( ڤیانا من حەق بوویە
یێن كو حەز ژ ئێك و دوو دكن ژ بو خودێ , وڤیانا من حەق بوویە بو یێن دن و دبەن
ژ بەر من , ڤیانا من حەق بوویە یێن سەرەدانا ئێك و دوو دكن ژبەر من )) بابێ
ئیدریسی گوتێ تو كی خودێ دلوڤانیێ بتە ببەت ؟ گوتێ ئەز (عەبادە كورێ صامت
) مە و گوتێ و ئەو زەلام كی یە یێ كو بەری تە بو من ئاخفتی گوتێ (معازێ
كورێ جەبەلی )یە .
25- بازرگانیا سەركەفتی :
ئێك ژ عەرەبێن یەمەنێ بازرگانیەكا سەركەفتی دكر , و ئەڤ عەرەبە یێ بناڤ و
دەنگ بۆ دناڤبەرا خەلكی دا ب تەقوایەتیێ و چاكسازیێ و حەژێكرنا خێرێ و روژ
بسەرڤە چوون و ئەو زەلامە دژییێ خوە دا مەزن بوو ,و دلێ وی دچوو حەجكرنا مالا
خودێ چ كور نەبوون بۆ ب رێڤەبرنا بازرگانیا وی لدەمێ حەجكرنێدا , هەمی
بازرگانێن لدورو بەرێن وی ئاموژگاری لێ كرن حەجكرنا خوە پاش بێخیت تا ئێك جهی
وی بگرت و كارێن وی یێن بازرگانی برێڤەببیت , بەلێ وی دگوتەوان دترسم روژەكێ
مرنا من بهێت و من فەرزا خودێ كو حەجكرنە بجه نە ئینابیت لەورا بازرگانێ
عەرەب بریار دا بازرگانیا خوە بو ماوەیەكێ ب راوەستینت تاكو بچیتە حەجێ و
بهێت , لێ لدەمێ حەجكرنا وی ئێك ژ بازرگانێن وی كو بازرگانێ دیمەشقێ بوو
وەكو هەر سال دگەل بازرگانیا خوەڤە و ب كاروانێ خوە ڤە و ب تشتێن جوراو جور و
هات بولایێ بازرگانێ عەرەب و دیت دوكانا وی یا گرتی و داخستی یە و پرسیارا
گرتنا دوكانێ ژ هەڤالێن وی كرن , ئەگەرێ داخستنا دوكانێ چی یە ؟ بەرسڤ هاتە
دان كو یێ چوویە حەجێ , بازرگانان ئەڤ چەندە ب دەلیڤە زانین و ڤیان ڤی
كاروانی و ڤێ بازرگانیێ بدەست خوەڤە بینن , بەلێ یێ دیمەشقی گوتە وان هوین
پشت راست بن ئەڤ بازرگانی یە بو هەڤالێ من كو بازرگانێ یەمەنی یە , و ب خودێ
ڤی كاروانی و ڤێ بازرگانیێ نا دمە وە لێ بتنێ هوین مالا وی نیشا من بدن ,
بڤی رەنگی بازرگانێ دیمەشقی بازرگانیا خوە برە مالا یێ عەرەب و هەمی كاروان و
ب هەمی بازرگانیڤە هێلان د مالا ویدا و زڤری وەلاتێ خوە , دەما بازرگانێ
عەرەب ژ ئەداكرنا فەرزا حەجێ زڤری مال , دیت خانیێ وی پری تشتێن بازرگانیێ
نە و ژ وێ سوحبەتێ ئاگەهدار بوو یا كو دناڤبەرا بازرگانێ دیمەشقی و
بازرگانێن باژێری دا پەیدابووی و لڤێرێ گەلەك سوپاسیا خودێ كر و ب كارێ
بازرگانیا خوە رابی و گەلەك ب وێ بازرگانیێ سەركەفت , لدەمێ سالەك بووری
بازرگانێ دیمەشقی جارەكا دویتر ب بازرگانیا خوەڤە هاتە دەف هەڤالێ خوە یێ
بازرگان ئەڤێ عەرەب ب رەنگەكَێ جوان پێشوازیا وی كر سلاڤ لێ كرن و و دەستێ
خوە دانانە سەر ملێن وی و پاشێ كیسەك پاران كرنە ددەستێن بازرگانێ دیمەشقێ
دا و گوتێ : خودێ خێرێ بدت تە , من ژ بازرگانیا تە گەلەك پارە و مفا وەرگرتن
. وتە خوە دەرهەمەەك ژ من وەرنەگرت , ئەڤجا بگرە ئەڤە بهایێ كەل و پەلێن تە و
بهایێ یا تە ئینای و نیڤەك زێدەتر بوو سەركەفتن و قازانج ژ بازرگانیێ , یێ
دیمەشقی سەحكرێ بسەیری و گوتێ : ب خودێ بتنێ دێ بهایێ كەل و پەلێن خوە
وەرگرم .
26- هەردووك هەڤال :
هەڤالینییەك خوەش دناڤبەرا دوو كەساندە هەبوو ئەو كەسە ژی : (عەلی ) و (عومەر)
بوون , و هەروەسان بازرگانییەك ب مفا وان هەردوو كان كوم دكرن و لسەر بورینا
روژان و سالان بێ كو ئەڤ دوستی نییە نەخوش ببیت , تاگەهشتی یە وێ رادێ لسەر
گرێدانا گریبەستەكا بازرگانی یەكا یا مەزن و پشتی دویفچوونێ و تاقیكرنێ
گەهشتنە وێ كو پێدڤی یە گرێبەست بهێتە پاشخستن بەلێ عومەری دیت یا گرنگە ئەف
گرێبەستە بهێتە موركرن و بلەز ژبەری ژ دەستێ وان بچیت و عومەری گڤاشتن لسەر
بریارا خوە كر و روژ دبوو و ژبیركر ئەو دەمێ كو ئەو هەردووك هەڤالێت ئێكن ,
دناڤبەرا واندا ڤیان و حەژێكرن هەبوو , عومەر بلەز بەرەف مالا خوە ڤە چوو
بدوماهیك بوونا هەڤالی نییا خوە راگەهاند و ل مال روینشت خوارێ و ب هێمنی
هزرێن خوە كرن و پشتی كو بێهنا خوە ڤەكری و بهەدار هات , عومەری دیت بریارا
هەڤالێ وی عەلی یا راستە و چەوا ئەزێ دوستێ خوە تورەكم یان هەڤركیێ دگەلدا
كم ؟چەوا نەفسا من رازی بوو دوستێ خوە ژ دەست بدەم؟!!بوو سپێدەو روژ دەركەفت
(عومەر ) بلەز بەرەف مالا (عەلی ) ڤە چوو و گوتێ ب حەزژێكرن : ئەرێ تو دزانی
ئەی هەڤالێ من (عەلی ) بوسلمان نابیت هەڤركیێ دگەل برایێ خوە بكەت و ژێ
توورە بیت بو ماوێ گەلەكتر ژ سێ روژان ؟ !و ئەڤە ئەز هاتم ژبەری روژەك بسەر
ڤە ببوریت , (عەلی ) بكەیف و خوەشی ڤە گوتێ : ئەز وێ دزانم بخودێ . ومن خەما
وێ چەندێ كر كو ئەز بێمە مالا تە , بەلێ من حەز ژ وێ چەندێ كر كو تۆ دەست
پێكرنا سلاڤێ بكی , چونكی باشترین و خێرترین كەس ئەوە لدەمێ توورەبوونێ
ئەوێ دەست پێبكت بسلاڤێ و تو بخێر تری ژمن ,
ئەڤجا عومەری گوت : تو یێ بخێرتری ژمن بخودێ و هەر دووك هەڤالان دەستێن خوە
ئینان خوارێ و رونشتن و لدور بازرگانیا خوە ئاخفتن ب هێمنی و ڤیان و تێگەهشتن
.
27 – داخواز ژ من كری یە یێ ژتە بخێرتر :
(حەجاج كورێ یوسف )ی والیێ عیراقێ ل سەر دەمێ دەولەتا ئومەوییان بەرەف
حەجێ ڤە چوو ,و ب رێڤە دناڤبەرا (مەكە) و(مەدینێ)دا , خزمەتكارەكێ وی خوارن
ئامادەكر بو وی , حەجاجی بمەزناهی ڤە سەیری خوارنێ كر و پاشێ گوتە ئێك ژ
هەفكارو خزەتكارێ خوە , كەسەكێ بینن دگەل من داكو خوارنێ بخوت , خزمەتكارێ
دەركەفت بو لێگەریانێ لدور كەسكێ داكو خوارنێ دگەل حەجاجی بخووت , دیت ,
ئەعرابیەك نڤستی یە , خزمەتكاری گوتێ : میری داخوازا تەكری یە ، یێ ئەعرابی ژ
خەو رابوو , دەما چوویە لدەف حەجاجی گوتە وی : دەستێ خوە بشو و پاشی وەرە
خوارنێ دگەل من بخو یێ ئەعرابی گوتێ : داخوازا من كری یە یێ ژ تە بخێرتر و
من داخوازا وی بجه ئینایە .
حەجاجی گوتێ : ئەو كی یە ؟ یێ ئەعرابی گوتێ : خودێ داخازا من كری یە ئەز ب
روژی بم ومن داخوازاوی بجه ئینایە , حەجاجی گوت , ل ڤێ گەرما گران ؟ یێ
ئەعرابی گوت ؟, روژەكێ ژ ڤێ روژێ گەرمتر من روژی گرتی یە حەجاجی گوتێ :
ئەڤرو خوارنێ بخوە و سوبەهی ب روژی بە , یێ ئەعرابی گوتێ : دێ بو من گرنتی
كی تا سوبەهی بژیم , حەجاجی گوتێ من ئەڤە پێ چێنابیت , یێ ئەعرابی گوتێ :
چەوان تو وێ دبێژی تو نەشێ بكی ؟ حەجاجی گوتێ : خوارنا مە خوەشە . یێ
ئەعرابی گوتێ : نەتە خوشكری یە و نە لێنەری ((خوارن چێكر ) ) عافیەتێ ئەف
خوارنە خوەشكریە , پاشی یێ ئەعرابی ژ دەف حەجاجی برێكەفت و چوو .
28- زوهدا كورێ هارون رەشیدی :
هارون رەشیدی كورەك هەبوو ژیێ وی گەهشتبوو شازدە سالیێ , گەلەك ژ خوەشیێن
دونیایێ خوە دویر ئێخستبوو و هەمی دەما هیڤیێن خوەشیێن ئاخرەتێ ژ خودێ
دخواستن , كورێ هارون رەشیدی دەردكەفت بو ناڤ مەزاران و دگەل مرییان د ئاخفت و
دگوتێ : وە گەلەك پارە و تشت ل دونیایێ هەبوون , ئەرێ هاریكاریا وەكر و هوین
خلاس كرن ژ نەخوشیان ؟و هوین چوون د گوریدا وە چ گوت ؟! و چ ژ هەوە هاتە پرس
كرن ؟! روژەكێ ژ روژان بابێ وی و وەزیرێن وی و مەزنێن باژێری دبەر وی را
بورین دیتن كورێ هارون رەشیدی هندەك جلكێن نەجوان و كەڤن و كولاڤەك یێن كرینە
بەرخوە , هندەكان ژ دەوروبەرێن هارون رەشیدی گوتن ئەڤی كوری میرێ باوەرداران
هارون رەشید ل شەرمێ دا دناڤ خەلكیدا , ئەگەر سزایەك دا بایێ ڤی كوری وە
نەدكر , هارون رەشیدی ئەڤ گوتگوتكە ب گوهێ خوە گوه لێ بوون و گوتە كورێ خوە
, كورێ من , تە ئەز دناڤ خەلكیدا ل شەرمێدام و تە ئەز كرێت كرم , چونكی تە ئەڤ
جل و بەرگێن كرێت لبەرخوە كرینە , كورێ وی بەرێ خوە دا بابێ خوە و نەئاخفت ,
پاشی كورێ هارون رەشیدی بەر ێخوەدا بالندەیەكێ لسەر لێڤێن دیوارێ قەسرا وان
بوو و گازیكرێ , ئەی بالندە , تو ب وێ راستیێ كی یا كو تو ئافراندی وەرە
لسەر دەستێ من , ئەف بالندە فری و هاتە سەر دەستێ ڤی كوری و دیسان گوتێ
بزڤرە بو جهێ خوە , بالندە زڤری جهێ خوە , پاشی كورێ هارون رەشیدی گوتێ ,
ئەی بالندە وەرە سەر دەستێ میرێ باوەرداران , ئەڤ بالندە ژ جه نە لڤی , كورێ
هارون رەشیدی گوتە بابێ خوە , تە ئەز لشەرمێ دام د ناڤبەرا ڤان كەساندان ژ
بەر ڤیناتە بو دونیایێ .
29- مافێ جیرانیێ : ( دراوسێیاتیێ)
كەسەك هاتە دەف پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) و گازندە ژ جیرانێ خوە كر ,
چونكی وی جیرانی گەلەك نەخوشی بو چێ دكرن , پێغەمبەرێ خودێ گوتێ : (( بزڤرە
و سەبری بكێشە )) ئەڤ زەلامە زڤری بەلێ هەر جیرانێ وی نەخوشی بو چێ دكرن ,
جارەكا دویتر زڤری بو لایێ پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) و گوتێ : جیرانێ
من گەلەك ئاریشا بومن چێدكەت هەر دیسان پێغەمبەری گوتێ :
( سەبری بكێشە ) , دیسان ئەو زەلامە زڤری دەف پێغەمبەرێ خودێ و گازندە ژ
جیرانێ خوەكرن , پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) گوتێ : (( ژمال دەركەڤە و
تشتێن خوە ببە و پاڤێژە سەر رێكێ )). پێغەمبەرێ خودێ سلاڤ لێ بن داخواز
ژێكر ئەڤ زەلامە ب تشتێن ناڤ مالا خوەڤە بچیتە سەر رێكێ ئەو و خەلكێ مالا خوە
لوێری ب روینن خوارێ , دویر ژ مالا خوە و جیرانێ خوە , پشتی ڤی زەلامی ئەڤ
تشتە كری , خەلك د بەررا د بورین و دیتن ئەڤ زەلامە ب تشتێن ناف مالیێ یێ
لسەر رێكێ , برسیارا ڤێ چەندێ ژێكرن و دڤیان ئەگەرێ ڤێ چەندێ بزانن , ڤی
زەلامی گوتێ جیرانێ من نەخوشیان بو من چێدكت , خەلكی هەمیێ گازندە ژ جیرانێ
وی كرن و داخواز ژ خودێ كرن كو خودێ حەقێ ڤی زەلامی ژ جیرانێ وی چێكت ,
لڤێری جیرانێ وی پێ ئاگەهداربوو ئێكسەر و بلەز هاتە دەف جیرانێ خوە و
داخوازا لێبورینێ ژێكر و سوزدا ئێدی چ نەخوشیان نەگەهینتێ .
30 - دلوڤانی برن :
روژەكێ هەڤالێ پێغەمبەرێ خودێ (سلاڤ لێ بن) بابێ دەردای دبەر هندەك كەسان
را بوری و دیت یێن كوم بین لدور كەسەكێ و ئەو كەسە یێن وی كەسی دقوتن و پەیڤێن
كرێت دبێژنێ , بابێ دەردای برسیار كر و گوتەوان چ ئەگەر ڤی كەسی هەیە , تا
هوین هوسا كرێت دكن ؟
هەمیان بەرسڤ دا و گوتن : ڤی كەسی گونەهەك مەزن یا كری . بابێ دەردای گوتە وان
: باشە ئەگەر ئەڤ كەسە كەتبا دبیرەكێ دا هوین دا چكن ؟ گوتن : دا وی ژ بیرێ
دەرێخن بابێ دەردای گوتەوان: ڤێجا دێ دلوڤانیێ ب ڤی كەسی ببن و پەیڤێت كرێت
نەبێژنێ و پێ نەدادن , و ئاموژگاریان لێ بكن و حەمدا خودێ بكن , چونكی هوین
نەكەفتی نە دكارێن گونەهاندا , گوتنێ یا بابێ دەردایێ ماتو ژێ تورە نە بووی
؟
بابێ دەردایی گوتێ ، ب خودێ ئەز ژوی تورە نە بوویمە , بەلكی ئەز ژ كارێ وی
یێ كرێت یێ تورە بوویم , و ئەگەر ل خوە بزڤریت و توبە بكت , ئەو هەر ئێكە ژ
برایێت مە .
ئەڤ كەسێ گونەهكار گەلەك بو خوە كرە گری و توبە كر ژ ڤێ گونەهێ , هوسا بابێ
دەردایی بو خەلكێ خو دا دیارەكرن كو دلوڤانی برن رێكەكە هەڤالێ خوە بەرەف
باشێن دونیایێ و ئاخرەتێ ڤە دبتن .